ammiàda , nf: armiada,
miada Definition
su ammiare, genia de abbaidada fintzes fata cun severidade, coment’e ammeletzu
Synonyms e antonyms
acínnidu,
manigiada,
móvida,
ocrada
Sentences
mi bastabat solu un'ammiada, un'ingrisada de babbu pro mi pònnere in trassa! ◊ apenas ti bidesi s'ammiada mi abbandhonei in bratzos de sa sorte ◊ no fago mancu s'ammiada, ca isco chi si tratat de dare fune longa a su patire
Etymon
srd.
Translations
French
signe,
geste
English
nod,
sign
Spanish
ademán,
seña
Italian
cénno
German
Wink.
arrebàtu , nm: rebatu* Definition
atacu de una maladia (es. de callentura); arrebbentu, múngia, pelea po calecuna cosa
Synonyms e antonyms
afogu,
cària,
cumbata,
impodha,
inzotu,
istimpida,
matana,
mugna,
pista,
pistapone,
podha
Translations
French
prodrome,
anxiété,
agitation
English
warning sign,
labour,
anxiety,
disease attack
Spanish
arrebato
Italian
attacco di male,
pròdromo,
affanno,
agitazióne
German
Anfall,
Prodrom,
Angst,
Aufregung.
chílciu 1 , nm: chísciu 1 Definition
cosa chi si narat o chi si faet a ingestu po fàere a cumprèndhere calecuna cosa, po iscontroriare, fàere asseliare
Synonyms e antonyms
tzinnida
Sentences
su cane meu li móssigat a sa tzega airadu e no intendhet mancu sos chíscios chi l'imbio
Etymon
srd.
Translations
French
signe,
geste,
clin d'œil
English
sign,
nod
Spanish
seña (f),
ademán
Italian
cénno,
ammicco
German
Wink.
firmài 1 , vrb: firmare Definition
pònnere sa firma, iscríere donniunu a manu sua númene e sambenau suo
Sentences
frimma sa lítera e mandhachela! ◊ no ti dhus potzu firmai cussus paperis!
Translations
French
signer
English
to sign
Spanish
firmar
Italian
firmare
German
unterschreiben,
unterzeichnen.
giogiói , nf Definition
pistadura de un'istrinta
Translations
French
pinçon
English
the sign of a pinch
Spanish
marca de un pellizco
Italian
pulcesécca
German
Zeichen von Zwicken.
indícu , nm Definition
cosa chi si narat o chi si giaet a ischire a ccn.; in is libbros, sa lista de is allegas o argumentos cun su númeru de pàgina inue si agatant o cumènciant
Synonyms e antonyms
indíscia,
inditu,
significu
Sentences
sos indicos chi at dadu sunt pretzisos
Etymon
srd.
Translations
French
indication
English
sign
Spanish
índice
Italian
indicazióne
German
Angabe.
micàda , nf Definition
ingestu, móvia de una parte de sa carena o àteru po fàere a cumprèndhere calecuna cosa
Synonyms e antonyms
acínnidu,
manigiada,
miada,
móvida,
ocrada,
tzinnida
Sentences
l'at cumpresu a sa micada ◊ at fatu sa micada de si sinnare ◊ a sa micada de sa chintolza su puzone est fuidu a perdijinu ◊ su mudu mustrat sa cosa a micadas ◊ Pone! - narat fatendhe de micada cun su pódhighe a cúcuru in giosso a su tzilleralzu pro pienare sas tatzas
Translations
French
geste,
signe
English
sign
Spanish
ademán,
seña
Italian
gèsto,
cénno
German
Wink.
míngula , nf Synonyms e antonyms
ammiada,
ingestu
Sentences
aimus istudiadu sas míngulas de fàghere pro nos cumprèndhere chentza faedhare: s'ojitu, unu tuscitu, duos tuscitos, e gai ◊ a mossas e a míngulas mi at fatu a cumprèndhere chi m'isfidaiat a duellu
Translations
French
signe,
geste
English
sign
Spanish
ademán
Italian
cénno
German
Wink.
sémbu , nm: semmu,
semu Definition
singiale o marcu, de maladia, de segada o de freadura, chi abbarrat (prus che àteru in sa pedhe); crosta, pigighedhu de sàmbene sicau comente faet in is segadas; genia de essidura in sa tita de is animales e a bortas de sa fémina allatandho; css. cosa chi abbarrat coment'e singiale lassau de un'àtera; dónnia cosa in cantu est distinta de un'àtera / min. semotu
Synonyms e antonyms
muca,
sémida,
sinnale
/
ampístula,
brussedha,
caigioni,
dolimazosa,
essidura,
frusca,
gurone,
pabedha 1,
postema,
semadura
/
piessignu
Idioms
csn:
su mali de is semos = zenia de apesta; sembu iscantau, coghinau = fruschedha martzida; semu de coi = carbuncu
Sentences
a s'àinu si li bident sos semos de comente l'at pitigadu su sedhone ◊ custas abbas de súlfaru assaldant sa carena de sos semos chi giughimus in ossos
2.
no ti che catzes su semu de sa frascada, si no est bene sicu, ca ti essit torra sàmbene! ◊ su semu de sa secada
3.
cust'erba est addata po semus
4.
Deus dat semus de divinos dissignos ◊ custos sunt sos semos de sa decadéntzia ◊ no si bidet buscu o semu de alzola, no bi creschet olia ne ispiga ◊ issos no ant lassatu sinnu o semotu de su chi est fata s'identitate, sa memória de s'anticóriu (G.Albergoni)
5.
no bi at semu de sa pessone chi no apet su númene sou, in sardu puru
Translations
French
bouton,
cicatrice
English
scare sign
Spanish
cicatriz,
señal
Italian
ségno da cicatrice,
fìgnolo
German
Narbe,
Furunkel.
sentína , nf Definition
is singiales de comente unu si sentit, de su male chi tenet
Synonyms e antonyms
insemia
Translations
French
symptôme
English
sign,
symptom
Spanish
síntoma
Italian
sìntomo
German
Zeichen.
signifícu , nm: sinníficu Definition
su chi bolet nàrrere una cosa, s'inditu chi giaet unu sínniu, unu singiale
Synonyms e antonyms
indicu,
indíscia,
signale,
significadu
Sentences
fit unu giogu, ma teniat unu granne significu pro un'amore chi fit naschinne ◊ malu significu a ojare a unu chin d-unu fiadu moltu a pala! ◊ su sinníficu de cussa paràgula est custu
Etymon
srd.
Translations
French
signe,
symptôme
English
sign
Spanish
síntoma,
indicio
Italian
indìzio,
sìntomo
German
Zeichen.
síngia , nf, nm: sinna,
sinza,
sinzu Definition
css. singiale, pruschetotu longu coment'e una línia, chi lassat una cosa passandho, arrasigandho, fintzes fatu apostadamente; làcana intremesu de is propiedades, s'acabbu de sa vida; fintzes tzacadura
Synonyms e antonyms
sígnala,
signale,
sinneba
/
sinnera,
sinzolu
/
làcana
Idioms
csn:
bogare o dare cosa a sinza = a mindigu, a pagu a pagu; èssere a sinza posta = susuncu, de manu afissa; sos sinzos = cantu de peta o de matímine chi si daet candho si bochit su mannale
Sentences
sa síngia de s'arroda ◊ at lassadu una sinza ◊ comente sos oberajos si ndhe sunt leados dai sa sinza, Portolu iscapat a cúrrere e lompet su primu ◊ dh'iat atacau is peis aici bèni chi no si bidiat mancu sinna de atacadura ◊ ereditei un'aradu de linna e gai dai s'edade pitzinna apo sempre sa terra isforrogiadu e assulcadu cun pretzisa sinna (Pazzola)◊ si bit una sinna luxenti aundi is montis parit chi atumbint a su celu
2.
sa sinza narant chi l'at posta Deu ca est Isse su mere de sa vida
3.
sos inzemos los vogades a fiotos e su dinari a sinza: a èssere cumpridos siat!
Etymon
ltn.
signa
Translations
French
signe,
limite
English
sign,
limit
Spanish
señal,
límite
Italian
ségno,
lìmite
German
Zeichen,
Grenze.
sinzólu , nm Definition
cosa chi si faet, chi si ponet o chi s'iscriet a singiale
Synonyms e antonyms
indíscia,
sémida,
signale,
sinnera,
síngia
Etymon
srd.
Translations
French
signe
English
sign
Spanish
seña,
señal
Italian
ségno
German
Zeichen.