abbrebesciàu , agt Definitzione
chi no tenet gana, fortza o capacidade de fàere cosa
Sinònimos e contràrios
allacanadu,
allechiau,
allizadu,
ammalmiadu,
ammortiginau,
arramàsidu,
arréndhidu,
isbriadu
| ctr.
spretu
Frases
cussas piciocas funt totu abbrebesciadas
Tradutziones
Frantzesu
faible
Ingresu
weak
Ispagnolu
flojo
Italianu
fiacco,
móscio
Tedescu
matt,
schlaff.
aflachiài , vrb: afrachiai Definitzione
èssere fracu, lenu, débbile, fartare in calecuna cosa, tènnere neghe / afrachiai in sa fidi = àere una fide no tantu frimma, pagu segura
Sinònimos e contràrios
ifrachire
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
être faible
Ingresu
to be weak
Ispagnolu
flaquear
Italianu
èssere débole,
vacillare
Tedescu
schwach sein,
schwanken.
débbile , agt: débbili,
díbbile,
díbbili Definitzione
chi tenet pagu fortza, chi no aguantat a fàere fortza, chi no bàliat dificurtades / min. debbiledhu, debbiledhedhu = débbili meda
Sinònimos e contràrios
fiacu,
lecu
/
lenu
| ctr.
folte
Frases
débbiles sas isperas sunt coment'e unu filu de lughe in su giannile a s'interighinada (G.M.Cherchi)◊ comente fit malàidu e lendhe meighinas, como s'intendhet débbile meda ◊ cussa cosa est débbile e no bi rezet a fàghere fortza ◊ femu cassadori bonu, ma petzu díbbili no nd'isparau ◊ est virtudi de dogna forti usai rispetu a s’ómini débbili! (Mascia)
Ètimu
ctl., spn.
Tradutziones
Frantzesu
faible,
frêle
Ingresu
weak
Ispagnolu
débil
Italianu
débole,
gràcile
Tedescu
schwach.
debbilóngiu, debbilónzu , agt Definitzione
debiledhu, unu pagu débbile
Sinònimos e contràrios
| ctr.
folte
Frases
fit mesu surdu e zughiat sa vista puru debbilonza
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
un peu faible
Ingresu
pretty weak
Ispagnolu
un poco débil
Italianu
debolùccio
Tedescu
schwächlich.
fiàcu , agt: flacu,
fracu Definitzione
chi est a debbilesa, débbile mescamente de maladia
Sinònimos e contràrios
débbile,
flúsciu,
istasidu,
infrachiu,
modhi
| ctr.
crispu,
folte,
téteru
Maneras de nàrrere
csn:
èssiri f. de cerbedhu = conchivracu, mancai sa mellus dí de s'annu, a unu, èssere tocadu a conca; èssiri de memória flaca = chi s'irméntigat totu; rídere a fiacu = arriri poita is àterus funt arriendi, ma sentza cumprèndiri bèni ita dhus at fatus a arriri; ríere a fiacu = arriri ca is àterus funt arriendi ma sentza cumprèndiri poita
Frases
seu fadiau fracu ◊ bandas fracu, solu in sa bia, e atruessas e imburchinas ◊ s'ifruentza che aiat leadu sos betzos piús fracos
2.
ite pessone illusa e conchi fraca!…◊ si depit èssi acabbau de ammachiai, custu: est locu fracu ◊ sos de Foranu fint cussiderados unu pagu fracos de crevedhu
Ètimu
ltn.
flaccus
Tradutziones
Frantzesu
faible
Ingresu
weak
Ispagnolu
flojo,
flaco
Italianu
fiacco,
débole per malattia
Tedescu
schwach,
kraftlos,
geschwächt.
lécu , agt Definitzione
nau pruschetotu de paperi, de orrobba, chi no tenet corpus, finivini, de pagu agguantu, de pagu fortza; dhu narant fintzes de gente in su sensu de delicau in su fàere, chi faet contu de dónnia mínima cosa
Sinònimos e contràrios
débbile,
fiacu,
fine 1
/
físchidu
| ctr.
folte,
grussu
Maneras de nàrrere
csn:
filu lecu = fine; minestra leca = broosa meda; terra leca = de pagu fortza, de logu malu pedrosu; scèti lecu = podha; ómine lecu = chi no tenet frimmesa, de pagu caràtere, chi si lassat leare a su chi cherent sos àteros
Frases
mi acosto a cussos crecos e abbaidanne tra sos rampos lecos bio rampos sicos ◊ sos cascos chin sos istiros li faghent su dossu lecu (P.L.Dettori)◊ est lecu lecu che candhela de chera, lanzu, mortu de fàmine ◊ sunt fortes, no sunt de bratzu lecu! ◊ proite ti as postu custa gonna leca leca?
2.
giai ses leca puru: e lassadhu nàrrere!
Tradutziones
Frantzesu
faible
Ingresu
weak,
thin
Ispagnolu
débil,
sutil
Italianu
débole,
sottile
Tedescu
schwach,
dünn.
lénu , agt Definitzione
nau de fune o cosas deasi, chi no est bene tirada; nau de cosas de bufare, chi portant pagu àrculu; nau de sa manera de fàere o de nàrrere, chi si dhue ponet pagu fortza, pagu presse (nau de boghe, unu pagu bàscia, coment'e trista)
Sinònimos e contràrios
abbàmbiu,
brandhu,
flúsciu,
lentu
| ctr.
afissu,
crispu,
istrintu,
tiradu
/
gàrrigu,
folte
Maneras de nàrrere
csn:
a lenu a lenu = abbellu abbellu; faedhare a lenu, a sa lena = a sa séria, chentza cúrrere, a su pasa pasa, chentza presse, nendhe sas peràulas chi s'intendhant bene; dàrendhe una crispa una lena = una borta dare su cuntentu e un'àtera pretènnere carchi cosa, dare unu bàntidu e una briga, lassare andhare carchi cosa e pretènnerendhe un'àtera; frades lenos = su sonnu; trídicu lenu = bíciu, aurtidu, anneuladu
Frases
daghi s'imbustu ti at postu seju no ti dat impestu, lu portes istrintu o lenu (P.Pisurzi)◊ sas abbas lenas de abrile e maju ant batidu su sebe a cumprimentu (S.Murgia Niola)
2.
custu est binu lenu, cosa de féminas!
3.
de sos ammentos lenos ndhe lis benit bisonzos de atarzu! ◊ s'intendhet lena lena una boghe pibiosa ◊ canto, ma su coro est tristu e sa boghe at a èssere lena ◊ Malocu, in Macumere ses mancante ca mi pares cantendhe lenu lenu! (M.Murenu)◊ crabas, arveghes, bacas a s'aviu giughent bentre lena ◊ lenu che su sonnu lis fit intratu in su contu ◊ prite, nara, consumindhe ti ses a frebba lena? ◊ is arrius iscurriant lenus lenus ◊ est faghindhe abbighedha lena
4.
a lenu a lenu finas sos birgonzosos sigheint abberzendhe prima un'oju e pustis s'àteru puru abbaidendhe pitzocas ◊ faghimus una bella arrejonada a sa lena ◊ ant postu su corjolu de s'arantzu in sa cassarola ghetandhe mele e muricandhe a lenu a lenu
Ètimu
ltn.
*lenus po lenis
Tradutziones
Frantzesu
flasque,
mou,
faible
Ingresu
weak,
flaccid
Ispagnolu
flojo,
débil
Italianu
flòscio,
fiacco,
débole,
sommésso
Tedescu
schlaff,
schwach.
manipòsa , nf: mariposa Definitzione
calagasu, bobboi cun is alas ladas e pintadas chi curret a sa lughe a denote, porchedhu o lèpere de santu Antoni; genia de lughighedha chi si ponet a is mortos o po unu santu; in cobertantza, fintzes persona chi tenet pagu firmesa
Sinònimos e contràrios
abadegasu,
barabàtula,
carravarina,
lepilepi,
papagallu 1,
seisei
/
lumu 1
Frases
che mariposa bolat de frore in frore ◊ apo cantau rúnchines, grodhos, mariposas, alipintas ◊ colorida mariposa, visitas dogni fiore ◊ gioga mariposa, bola bola in sa mata de s’arrosa!
2.
o maniposa chi semper acesa lughes de continu pro su tale e no ti olvidas de sa poberesa! (B.Sulis)◊ seu andada a comporai un'iscàtua de mariposas ◊ tremint is mariposas musciendi me is làntias ◊ pigai s'iscàtula de is mariposas e liai unus cantu trébinis, po su mortu
3.
cantu fint diferentes sas pitzinnas de tandho dae sas mariposas de sos tempos presentes!…◊ sas féminas li curriant che mariposas a su fiore ◊ cun coloris de celu, ses una mariposa fata aposta po mei! (G.Cappai)
Terminologia iscientìfica
crp
Ètimu
ctl., spn.
mariposa
Tradutziones
Frantzesu
papillon,
phalène,
faible lumière,
papillon (persona fatua,
leggera)
Ingresu
butterfly,
moth,
grave light
Ispagnolu
falena,
lamparilla,
mariposa
Italianu
farfalla,
falèna,
lumino
Tedescu
Schmetterling,
Nachtfalter,
Wachslicht.